Monday, April 20, 2020


Sngewthuh ia la Lynnong 1 U Job
Eliphas Mukhim
04/20/2020

Jinglamkhmat: Kane ka kitab ka dei kawei na ki kitab ka la pule bun bunsien da ki khristan khamtam ha ki por ba ki iohmad ia ki jingpang, jingshitom, ki jingjynjar bad ki jingklumar. Ka dei ka kitab kaba ai jingtngen shisha, kaba ai ia ngi ka jubab kaba hun bad kaba shisha ha ngi ki khristan khamtam haba ngi don ia une u dak jingkylli u ba heh uba ngi kylli “Lada u Blei u long u babha bad uba donbor halor jong kiei kiei baroh, balei um pyllait ia ngi na kine ki jingeh bad ki jingjynjar kiba ngi iohmad?”.

Te ha kane ka por nga kwah ban iasam bad phi lai tylli ki mat:
1. Ka bor jong u Blei halor jong kiei kiei baroh
2. Ka bor jong u Soitan
3. Ka jingpynphai ktien u Job ia U Blei

Te khyndiat hashwa ba ngan ia phai bad phi ha ka ban batai ia kitei ki lai tylli ki mat, nga ban iathuh shwa ia phi khyndiat shaphang ka jingim jong u Job. Ka Baibl ka iathuh ia ngi ba u Job u long u briew uba khlem shah kynnoh pop, uba hok bad u briew uba tieng burom ia U Blei. U don kyrhai ka spah, shibun ki shakri bad u don shiphew ngut ki khun; hynniew ngut ki shynrang bad lai ngut pat ki kynthei. Kine ki khun jong u ki long ki briew kiba im pahuh pahai, ha kaba iabam ia dih sngewbha, teng teng u Job u pyrkhat lehse ba kane ka jingiabam iadih sngewbha jong ki, ki kum leh pop ne tim ia u Blei ha ka dohnud ka jong ki. Kumta u ju phah ia ki khun jong u ha ka ban pyndep ia ka niam jong ka jingpynkhuid bad ma u hi ruh dang dang step u pyndep ia ka jingknia ainguh thang na ka bynta ka jingiohmap ia ki pop jong ki, kata ka dei ka jingim jong u Job.
Te naduh ka dkhot kaba hynriew haduh kaba khatar pat jong kane ka lynnong ka iathuh ia ngi shaphang ka jingiakren jong u Blei bad U Soitan ha kaba ia dei bad ka jingim jong u Job. Kane ka dei ka bynta kaba nga kwah ban iasam bad phi shaphang ka bor jong U Blei halor jong kiei kiei baroh.

1. Ka bor jong U Blei halor jong kiei kiei baroh:
La iathuh ba ha kawei ka sngi ki Angel jong u Blei bad u Soitan ruh ki la ialum lang hakhmat jong U Blei. U Blei u la khmih ia ki bad u la iohi ba u Soitan ruh u don lang hangta, kumta U Blei u la kylli ia u Soitan nangno me la wan? U Soitan u jubab “ nga wan na kaba iaid sharum shaneng ka khyndew. U Blei haba u kylli kumne ia U soitan kam mut ba u Blei um tip kaei kaba U Soitan u la leh, U Blei u tip lut ia kiei kiei baroh, hynrei u shu kwah tang ban kylli ia u Soitan. Ka jingjubab jong u Soitan ha kaba u iaid sharum shaneng ka Khyndew, ngi tip kaei ka kam jong u. Namar u Apostol Petros ha ka shithi jong u, u la rekod ia ka jinglong jong u Soitan ba u long kum u sing uba kyrhuh uba iaid sharum bad shaneng ha ka ban ioh ban nguid tylli iano re ia no ha ka ban pynjot ia ki briew ki jong u Blei. Kane ka jingiaid jong u Soitan sharum bad shaneng  lehse u wad iano re iano ban pynjot ia ka jingim jong ki briew jong U Blei. Kumta u Blei u la kylli ia U Soitan hato me khmih ne em ia u shakri jong nga u Job. Kane ka jingkylli jong U Blei ia u Soitan i kumba u Soitan ha ki por kiba la dep u khlem pat tynjuh ne khmih ia u Job, kumta u la piet sha u Job u iohi ba u Job u la manbha ha ka spah ka phew, u don shibun ki shakri, ka iing ka sem kaba iaid bieit iaid ryntih bad u dei u briew uba ieit bha ia U Blei. Te u Soitan u la ong ia U Blei u Job u ieit ia me namar u don kyrhai ka spah ka phew, shibun ki shakri, ki khun ruh u don, khlem pep un ieit ia me bad un tieng burom ia me, lada me shim lut ia kine kiei kiei kiba u don, hangta men iohi kaba kumno ka jinglong kaba u Job u don, khlem pep un kyntait ia me bad un iehnoh ia me. Kumta U Blei U la jubab ia u Soitan, da kaba u ong ia u hato me mut kata ka jingong jong me shaphang u Job ka long kaba shisha? Ngan ai lad ia me ban tynjuh ia u tangba wat ktah ia ka jingim jong u Job. Kane ka jingailad jong U Blei ia u Soitan ka pyni ia ka jingdonbor jong u Blei halor jong kiei kiei baroh namar u tip lut nadong shadong ia kiei kiei baroh, u tip lut ia ka jingim jong u Job bad u tip ruh ba u Job un nym iehnoh ia U haduh kaba kut; Hynrei u Soitan pat um tip namar u soitan um dei uta uba tip lut. Nakata ka daw u Soitan u pyrshang ban pynsngewthuh ia U Blei, u Job u ieit ia me dei namar ba u don kyrhai ka spah ka phew, u Soitan u khlem tip ba u Job un iaineh haduh kaba kut; hynrei U Blei u tip lut ia ki baroh. Te U Blei u pyni ia kata ka bor jong halor jong kiei kiei baroh da kaba u la buh ia ka limit ne ka kyndon ia u Soitan ba um bit ban ktah ia ka jingim u Job.
            Kumta nga kwah ban iathuh ia phi ki bangeit, hashwa ba u Soitan un ktah ia ka jingim jong nga jong phi, u hap ban pan bor shwa na U Blei, dei u Blei u ban ai bor ia u ban ktah ia ka jingim jong nga jong phi. Kane ka pyni ba u Blei u long uba donbor halor jong kiei kiei baroh wat ia u Soitan ruh u hap hapoh jong ka bor U Blei. Kumta U Blei u la ailad ia U Soitan ban tynjuh ia u Job. Ngi tip hadien ba U Blei u la ailad ia u Soitan ban tynjuh ia u Job, u Soitan u la leit ban tynjuh noh ia u Job. Lada phi pule ha ka dkhot kaba khatar
            U Soitan u tang shu ioh ia kane ka kabu ksiar na U Blei u pynstet ha ka ban tynjuh ia U Job. Kumta U soitan u la leit ban pyni ia kata la bor kaba u don.

2. Ka bor jong u Soitan:
U Soitan u pyni ia ka bor jong u ha ka ban tynjuh ia u Job ha ki lai bynta:
i. Da ka bor briew lane ka bor sorkar ngi lah ban ong.
ii. Da ki bor ba khyllah
iii. Da ki bor jong ka Mariang (Natural disaster)

i. Da ka bor briew lane ka bor sorkar ngi lah ban ong.
To ngin ia peit kawei hadien kawei pat, ngin pule na ka dkhot kaba khatsan bad kaba khat hynniew.
Kane ka jingpyndonkam jong u Soitan ia ki ar ki jaid briew Sabia bad ki jaid briew Khaldi. Kine ki jaid briew ngi lah ban ong ba ki dei ki hima kiba synshar ia ka jaid bynriew ha ka jaka kaba ki don. Ki jaid briew Sabia ki dei ki briew kiba riewspah bad kiba don ia kata ka jingstad jingshemphang ha ki. Ki la wan ban knieh ia ki masi ki blang bad ia ki jingdon jingem jong u Job, ki pyniap ruh ia ki shakri jong u baroh lait noh sa tang uwei u ban ai ripod (report) ia U Job ia kaei kaba la jia.
Nangta u soitan u la pyndonkam ia ki Khaldi ha ka ban hiar thma ia ki shakri jong u Job ha ka ban knieh ia ki jingri jong u, ki la pyniap ia baroh ki shakri jong u Job, ki la knieh ia ki ut jong u, lait noh sa tang uwei u shakri uba la lait-im ha ka ban iathuh ia u Job kaei kaba la jia ia ki.
             Te kaei kaba nga mut ban ong hangne ka dei ka kane haba U Soitan u kwah ban pynshitom ia ngi kiba ngeit ha U Blei, u lah ban pyndonkam da ka bor briew ne da ki bor sorkar ha ka ban pynshitom ia ki briew ki jong U Blei kumba u la leh ha u Job, ha ka ban knieh kynthet ia ka spah ka phew, ki jingdon jingem ki jong nga jong phi, u lah ban pyndonkam da ka bor briew ne ka bor sorkar ha kine ki sngi ban pynshitom ia ki khristan.

 Kaba ar u soitan lah ban pyndonkam da ki bor kiba khyllah
ii. Da ki bor khyllah:
Pule:dk:16…Te U shakri jong u Job u la iathuh ia u kaei kaba la jia ha ki shakri jong u ong ba ka ding jong U Blei ka wan hap na bneng. Namar ha ka jingnsngewthuh jong u ym don bor uba lah ban pynhap da ka ding na bneng lait noh tang U Blei, namar um poi pyrkhat wat u Soitan ruh u lah ban leh ia kata haba u ioh ia ka bor na U Blei. Hynrei ngi tip ba kane ka dei ka ding kaba la pynhap da u Soitan ban pynshitom ia u Job da kaba thang lut ia ki langbrot bad ki shakri jong u lait noh sa tang uwei u ban iathuh ia u ia kaei kaba la jia. Kumjuh U Soitan u lah ban leh da ki kambah ne ki kam khyllah ha ka ban shukor ia ki bangeit ha ka ban pynjot ia ka jingngeit jong ngi. Te wat sngewthuh bakla haba don ki shakri jong u Soitan kiba leh ia ki kambah, ki dak khyllah kiba pher bapher ha ka ban pyngeit ia phi ba ki dei kiba na U Blei. Namar ki Ksuid ki lah ban leh ia ki kambah bad ki kam khyllah, dei u Blei uba la ai bor ia ki naduh ba u la thaw ia ki, wat hadien ba ki la leh pyrshah ia u Blei, U Blei u khlem shim ia kata ka bor kaba ki don, namar un sa pynjot ia ki ha kawei ka sngi bad bret ia ki ha ka dujok ding junom la junom. Kumta ban pynjot ia ka jingngeit jong nga bad phi, U Soitan u lah ban pyndonkam da ki bor ba khyllah ha ka ban pynjot ia ngi kumba u la leh ha u ki shakri jong u Job.

iii. Da ki bor jong ka Mariang:
Pule ia ka Dkhot:18-19
Kane ka balai pat u Soitan u hukum ia ka lyer kaba jur ba kan beh kyrthep ia ka iing ba ia shong bam ki khun jong u Job. Kane ka lyer ka la beh jur haduh ba kata ka Iing ka la khyllem ka la hap halor jong ki khun U Job bad baroh ki la iap. U Soitan u pyrshang ban pynjot ia ka jingngeit jong nga jong phi da kaba u shim noh wat ia kiba ieit ba thoin jong nga jong phi, da kaba u pyndonkam da ki bor jong ka mariang ha ka ban ktah kti ia kiba ha iing ha sem jong ngi.
            U soitan u lah ban pynshang ha ka ban pyntroin ia ka jingngeit jong nga jong phi ban pyni ia ka bor jong u, lyngba kine ki lai tylli ki jingpyrshang jong u; da ka bor briew ne ka bor sorkar, da ki dak khyllah bad la da ki bor jong ka mariang. Tangba kine baroh kiba U Soitan u la pyrshang ha ka ban pynjot ia ka jingngeit jong u Job dei lyngba ka jingaibor jong u Blei, um lah ban ktah kti ia nga bad ia phi kiba ngeit khlem ka jingaibor jong U Blei. Ngi iohi hangne ba U soitan um lah ban ktah ia U Job namar U Blei um shym la aibor ia u; kane ka pyni ba U Blei u long halor jong kiei kiei baroh, u synshar ia ka bor u Soitan, u synshar ia ka jingim u briew bad ia kiei kiei baroh.

3. Ka Jingpynphai ktien U Job ia U Blei:
Pule dkhot:20-22
Ynda u Job u la iohsngew ia ka jingiathuh jong ki shakri jong u, uwei hadien uwei pat, u la lyngngoh bad thangiong namar baroh ki jia ha ka juh ka sngi, te um nang ong shuh ei ei, te kaei kaba u la leh u la ieng joit bad u la kad ia la ka jainkup bd khi ia la ka khlieh ban pyni ia ka jingsngewsih kaba jur ka jong u. Hadien kane u Job u dem ha madan ban mane ia U Blei.
            U Job u khlem kynnoh ia U Blei, u khlem bein ia U Blei, wat la u iohmad kat kane ka jingjynjar ha ka shisngi, u duh noh ia ka spah ka phew jong u, u duh noh ia ki shakri jong u bad khamtam u duh noh ia baroh ki khun jong u shiphew ngut. Hynrei U Job u pynphai ktien sha U Blei ia kine ki kyntien kiba pawnam bha kiba ngi ju pule baraborkiba u ong:
Lyngkhuid nga mih napoh ka kpoh ka kmie jong nga, bad lyngkhuid ngan leit phai ruh, u Trai u la ai, U Trai U la shim long ba la kyrkhu ia ka kyrteng jong U. Te kaei kaba la pynlong ia u Job ban ong ia kine ki kyntien namar u sngewthuh ba U Blei u long halor jong kiei kiei baroh, dei U Blei uba ai jingim, bad dei u Blei ruh uba lah ban shim ia ka jingim, dei U Blei uba la ai ia ka jingkyrkhu bad U lah ruh ban shim ia ka jingkyrkhu. U Blei u long uba donbor u lah ban leh kat kaba u mon, namar ym don Blei shuh nalor jong u. kane ka jingong jong u Job shaphang jong u Blei, dei namar ba u kwah ban Pynkhraw ia U Blei.
Te nga kyntu ia phi kiba ngeit ba ngim dei ban tieng, ban khuslai ban klumar, namar U Blei u long halor jong kiei kiei baroh. U tip lut kaei ka ban jia bad kumno ban iada ia ka jingim jong nga jong phi lada ngi shaniah ha U. Haba ngi mat ia ki jingjynjar wat kynnoh, wat bein, wat kyntait ia u Blei iai mane ia u namar kiei kiei kiba bha kin wan jia hadien jong ka jingia kynduh jong ngi.

Khublei Shibun
U Blei Un Kyrkhu ia Phi.

No comments:

Post a Comment